Direct naar inhoud
AudIT-Sure logo

Dienst

ENSIA-audit

Assurance over DigiD en Suwinet voor uw gemeente, ruim voor 30 april.

Met ENSIA legt uw gemeente elk jaar in één keer verantwoording af over informatieveiligheid. Voor twee onderdelen is een onafhankelijke IT-auditor verplicht: DigiD en Suwinet. Onze IT-auditors voeren die audits uit, met een planning die past bij de ENSIA-kalender en bij de besluitvorming in college en raad.

Of bel 085 7609740

Voor wie
Gemeenten en hun samenwerkingsverbanden
Audit verplicht voor
DigiD en Suwinet
Deadline
Verantwoording uiterlijk 30 april
Uitvoering
Door een bij NOREA ingeschreven IT-auditor (RE)

Wat is ENSIA?

ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Sinds 2017 verantwoorden gemeenten zich hiermee in één jaarlijkse cyclus over de beveiliging van hun informatie, in plaats van voor elk onderdeel apart.

ENSIA omvat de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), DigiD, Suwinet, de BRP en reisdocumenten, en de basisregistraties BAG, BGT en BRO. Het college van burgemeester en wethouders legt verantwoording af aan de gemeenteraad, en daarnaast aan de landelijke toezichthouders.

Waarvoor heeft u een IT-auditor nodig?

Niet voor alles. Het grootste deel van ENSIA is zelfevaluatie. Alleen voor DigiD en Suwinet is een oordeel van een onafhankelijke IT-auditor verplicht.

Audit verplicht

  • DigiD: per aansluiting, getoetst aan het DigiD-normenkader. Het rapport gaat naar Logius.
  • Suwinet: het gebruik van gegevens uit de keten van werk en inkomen. Het rapport gaat naar BKWI.

Zelfevaluatie

  • BIO: verantwoording aan de gemeenteraad. Een audit is hier vrijwillig.
  • BRP en reisdocumenten.
  • BAG, BGT en BRO.

Wilt u ook voor de BIO een onafhankelijke blik? Dat kan, bijvoorbeeld als de raad daarom vraagt of als u wilt weten of uw zelfevaluatie standhoudt.

De ENSIA-jaarkalender

ENSIA volgt elk jaar hetzelfde ritme. Wij sluiten onze planning daarop aan.

  1. 1 juli: de zelfevaluatie gaat open

    U beantwoordt de vragenlijsten en verzamelt bewijs. Voor normen die op werking worden getoetst, telt het hele jaar mee.

  2. Najaar: vooronderzoek en leveranciers

    Wij toetsen waar u staat, en u vraagt de assurance-rapporten van uw leveranciers op. NOREA adviseert die medio oktober in huis te hebben.

  3. 31 december: peildatum

    De zelfevaluatie is afgerond. Deze datum is ook het ijkpunt voor de toetsing van opzet en bestaan.

  4. Januari tot april: audit en rapportage

    Wij voeren de audits uit en leveren de rapporten op, met voldoende tijd voor behandeling in het college.

  5. 30 april: verantwoording

    De rapporten over DigiD en Suwinet zijn ingediend. Het college legt verantwoording af aan de raad.

Uw ENSIA-planning rond?

Het vooronderzoek hoort in het najaar, zodat de audits van januari tot april zonder verrassingen verlopen. Wij stemmen de planning af op uw college en uw leveranciers.

Wat is er veranderd?

Vanaf verantwoordingsjaar 2026 gelden nieuwe spelregels. De belangrijkste:

  • Voor DigiD en Suwinet geldt alleen nog de zogeheten 3000D-methode: de auditor toetst zelf en rapporteert rechtstreeks, in het format van de toezichthouder.
  • Bij Suwinet worden zeven normen ook op werking getoetst. U moet dus kunnen aantonen dat die maatregelen het hele jaar hebben gewerkt.
  • Voor DigiD geldt de nieuwe handreiking van NOREA, met een scherpere afbakening van wat binnen de audit valt.

Wat dit voor uw gemeente betekent, hangt af van hoe u DigiD en Suwinet heeft ingericht. Wij nemen het met u door in het vooronderzoek, zodat u in januari niet voor verrassingen staat.

Leveranciers en samenwerkingsverbanden

Veel gemeenten besteden hun DigiD-omgeving uit of werken voor werk en inkomen samen in een regionale dienst. De verantwoordelijkheid blijft dan bij uw gemeente, maar een deel van het bewijs komt van een ander.

Wij brengen vooraf in kaart welke normen bij uw gemeente liggen en welke bij een leverancier of samenwerkingsverband, en beoordelen of hun assurance-rapporten bruikbaar en actueel genoeg zijn. Zo ontdekt u ontbrekende stukken in oktober en niet in april.

Van bevinding naar college en raad

Een auditrapport is geen eindpunt. Het college moet ermee naar de raad, en raadsleden zijn geen IT-specialisten. Daarom lichten wij bevindingen toe in gewone taal: wat is er aan de hand, hoe ernstig is het en wat is er nodig om het op te lossen.

Desgewenst lichten wij het rapport zelf toe aan de portefeuillehouder, de gemeentesecretaris of de auditcommissie.

Veelgestelde vragen

Voor welke onderdelen van ENSIA is een IT-auditor verplicht?

Alleen voor DigiD en Suwinet. De audit wordt uitgevoerd door een IT-auditor (RE) die is ingeschreven bij NOREA. De overige onderdelen zijn zelfevaluatie.

Wat zijn de deadlines?

De zelfevaluatie loopt van 1 juli tot en met 31 december. De verantwoording over DigiD, Suwinet en de basisregistraties moet uiterlijk 30 april zijn ingediend.

Valt de BIO onder de audit?

Nee. Over de BIO legt het college verantwoording af aan de raad op basis van zelfevaluatie. Een onafhankelijke toets is mogelijk, maar niet verplicht.

Wie ontvangt de rapporten?

Het rapport over DigiD gaat naar Logius en dat over Suwinet naar BKWI. De gemeenteraad wordt geïnformeerd via het college.

Wanneer kunnen we het beste starten?

In het voorjaar of de zomer. Dan is er tijd voor een vooronderzoek in het najaar en kunt u tekortkomingen herstellen vóór de peildatum van 31 december.

Wij werken samen met andere gemeenten. Kan de audit gezamenlijk?

Vaak wel. Voor samenwerkingsverbanden bestaat een eigen werkwijze, zodat een gezamenlijke voorziening niet voor elke gemeente opnieuw getoetst hoeft te worden. Wij bespreken vooraf wat in uw situatie mogelijk is.

Ook interessant

ENSIA dit jaar zonder haast?

In een kort gesprek bespreken we uw aansluitingen, uw leveranciers en een planning waarmee de rapporten ruim voor 30 april klaar zijn.

Plan een kennismakingsgesprekVraag een offerte aan
Bel onsPlan een kennismaking